Atvinnuþróunarfélag Suðurlands

 

 

Á fundinn voru mættir: Sigurður Þór Sigurðsson, Loftur Þorsteinsson, Fannar Jónasson, Gísli Páll Pálsson og Hafsteinn Jóhannesson. Á fundinn mættu einnig Róbert Jónsson, framkvæmdastjóri og Einar Pálsson sem ritaði fundargerð.

 

 

 

 

Eftirtaldir stjórnarmenn Atgeirs eru mættir á fundinn: Einar Sigurðsson, Valtýr Valtýsson og Óli Már Aronsson. Stjórnarformaður Atgeirs, Fannar Jónasson, situr jafnframt í stjórn AÞS. Formaður AÞS, Sigurður Þór Sigurðsson, kynnti hugmyndir um stofnun Eignarhaldsfélags Suðurlands hf. fyrir stjórnarmönnum Atgeirs. Mikilvægt er að þessu félagi verði komið á fót fyrir áramót þar sem framlag Byggðastofnunar til félagsins á árinu 1999, 40,0 mkr., gæti fallið niður eftir áramót. Ástæður þess að ráðlegt þykir að stofna nýtt eignarhaldsfélag í stað fyrri hugmynda um að efla Atgeir eru fyrst og fremst þær að fjárhagsstaða Atgeirs er talin óljós. Fannar Jónasson greindi frá ástæðum þess að málefni Atgeirs hefðu dregist og því taldi hann rétt að fara þessa leið, sérstaklega í ljósi þess að til stæði að sameina Atgeir og Eignarhaldsfélags Suðurlands þegar málefni Atgeirs væru orðin ljósari. Almennar umræður urðu um málið. Fundarmenn voru almennt sammála því að réttast væri að fara þessa leið.

 

Formaður og framkvæmdastjóri lögðu fram eftirfarandi tillögur:

 

a) Komið verði á fót eignarhaldsfélagi á Suðurlandi sem verði í eigu Atvinnuþróunarsjóðs Suðurlands, Byggða¬stofnunar, fagfjárfesta, fyrirtækja og einstaklinga. Stofnhlutafé félagsins verði 4,0 mkr. þar af verði hlutur Atvinnuþróunarsjóðs 2,0 mkr. (50%), hlutur Byggðastofnunar 1,6 mkr. (40%) og hlutur Lífeyrissjóðs Suðurlands 0,4 mkr. (10%). Lagt er til að félagið verði stofnað fyrir áramótin 1999/2000.

 

b) Einnig er lagt til að stjórn Atvinnuþróunarsjóðs samþykki að boða til félagafundar í janúar nk. og þar verði lögð fram tillaga um að allt að 100,0 mkr. af eigið fé sjóðsins verði lagt inn í eignarhaldsfélagið sem hlutafé.

 

 

 

Greinargerð með tillögu

 

 

Helstu niðurstöður greinargerðar, um áhrif þess að flytja 100,0 mkr. af eigið fé Atvinnuþróunar¬sjóðs yfir í nýtt eignarhaldsfélag, eru sem hér segir:

 

Starfsemi Atvinnuþróunarsjóðs verður að mestu leyti áfram, með óbreyttu sniði að því undanskildu að ráðstöfunar¬fé sjóðsins minnkar um 8,0 mkr. á ári (sjá kafla 3. og mynd 1). Á árinu 1999 var gert ráð fyrir að ráðstafa 35,0 mkr. í styrki, til lánveitinga og í hlutabréfakaup. Gert er ráð fyrir að sjóðurinn muni hætta hlutafjárkaupum og draga úr styrk- og lánveitingum sem nemur um 8,0 mkr. á ári. Miðað er við óbreytt fjárframlag Byggðastofnunar og sveitarfélaga til sjóðsins.

 

Ef áætlanir ganga eftir verður til eignarhaldsfélag á Suðurlandi með hlutafé að fjárhæð a.m.k. um 400,0 mkr., á næstu fjórum árum, sem verður notað til nýsköpunarfjárfestinga í sunnlensku atvinnulífi. Félagið mun vaxa á grundvelli arðgreiðslna og gengishagnaðar af hlutabréfum í sunnlenskum fyrirtækjum.

 

 

 

 

Ofangreind tillaga gerir ráð fyrir að stjórn Atvinnuþróunarsjóðs Suðurlands hafi forgöngu um að koma á fót nýju eignarhaldsfélagi “Eignarhaldsfélagi Suðurlands hf.” sem verði í eigu Atvinnu¬þróunar¬sjóðs, Byggðastofnunar, fagfjárfesta, fyrirtækja og einstaklinga.

 

Ástæður þessarar tillögu eru þær að í nýrri byggðastefnu, sem samþykkt var á Alþingi í mars 1999, er opnað fyrir möguleika á að stofna svæðisbundin eignarhaldsfélög með þátttöku Byggða¬stofnunar o.fl. Gert er ráð fyrir að Byggðastofnun leggi slíkum félögum til 1200 mkr. á næstu fjórum árum þó að hámarki 40% af heildarhlutafé félaganna. Í samþykkt Alþingis segir:

 

“Til þess að tryggja nauðsynlegt eigið fé í nýsköpunarverkefnum verði komið á fót eignarhaldsfélögum á landsbyggðinni með aðild Byggðastofnunar. Stefnt verði að því að til þeirra verkefna verði sérstaklega varið allt að 300 millj. kr. á fjárlögum hvers árs á áætlunartímabilinu samkvæmt nánari reglum sem forsætisráðherra setur í reglugerð um Byggðastofnun. Þátttaka Byggðastofnunar geti þó mest numið 40% af hlutafé viðkomandi félags. Byggðastofnun leitist við að taka þátt í uppbyggingu eignarhaldsfélaga þegar á árinu 1998. Getur ríkið lagt fram eignarhlut í félögum sem það á nú aðild að til eignarhaldsfélaga á landsbyggðinni. Leitað verði eftir samstarfi við framtakssjóð Nýsköpunarsjóðs um fjármögnun einstakra verkefna”.

 

Hlutafé eignarhaldsfélagsins verður í tveimur flokkum, A-flokki og B-flokki. Hlutafé í A-flokki skal aldrei vera meira en 40% af heildarhlutafé félagsins. Hlutafé í B-flokki verður því aldrei minna en 60% og þ.a. yrði Byggðastofnun með 40%. Hlutafé Atvinnuþróunarsjóðs í B-flokki þarf því að vera a.m.k. 20%. Hlutir í A-flokki skulu njóta forgangs að arði, og gilda um það sérstakar reglur. Ákveðinn hluti af hlutafé AÞS ber því alltaf forgangsarð.

 

Gert er ráð fyrir að Eignarhaldsfélag Suðurlands hf. verði vistað hjá Atvinnuþróunarsjóði sem jafnframt annist daglegan rekstur þess.

 

 

Gert er ráð fyrir að hlutur Sunnlendinga í Eignarhaldsfélagi Suðurlands hf. geti numið allt að 160,0 mkr. og yrði þá skráð hlutafé eignarhaldsfélagsins a.m.k. 400,0 mkr. Mikilvægt er að þessu félagi verði komið á fót fyrir áramót þar sem framlag Byggðastofnunar til félagsins á árinu 1999, 40,0 mkr., gæti fallið niður eftir áramót. Eðlileg spurning er, afhverju nýtt félag ?? Því ekki að auka hlutafé Atgeirs hf.? Því er til að svara að það er að ýmsu leiti einfaldara að auka hlutafé Atgeirs hf. en hefur samt ýmsa ókosti þar sem staða Atgeirs er óljós í dag. Miðað er við að Atgeir muni hugsanlega sameinast hinu nýja félagi þegar staða þess er orðin betur ljós og eru Byggðastofnunarmenn samþykkir þessu ferli.

 

 

 

Hugmyndir hafa verið uppi um að leggja allt að helming, um 100,0 mkr., af eigið fé Atvinnuþróunarsjóðs inn í eignarhaldsfélag sem hlutafé. Áður en það getur orðið að veruleika er nauðsynlegt að gera sér grein fyrir hvaða áhrif þetta hefur á starfsemi sjóðsins og einnig þarf að gera grein fyrir hvaða áhrif þetta hefur á hlutverk og markmið sjóðsins að styðja við verkefni sem leiða til eflingar atvinnulífs á Suðurlandi í formi fjármagns og ráðgjafar (sjá mynd 1 og 2).

 

Áhrif af flutningi á 100,0 mkr. af eigið fé Atvinnuþróunarsjóðs yfir til eignarhaldsfélags eru áætluð sem hér segir:

 

Miðað er við eftirfarandi forsendur:

 

1. 100,0 mkr. af eigið fé sjóðsins verði flutt yfir í eignarhaldsfélag.

2. Fjármagnstekjur sjóðsins af útlánum eru að meðaltali um 11,0% (skv. ársreikn. 1998).

3. Gert er ráð fyrir 11% tekjum af 100,0 mkr.

4. Hlutafé sjóðsins inn í eignarhaldsfélag er skilgreind, að hluta, sem B-hlutabréf sem bera ekki arð, samkvæmt upplýsingum Byggðastofnunar, umfram verðtryggðan framreikning á hlutafé.

 

Fjárhagsleg áhrif verða sem hér segir: Fjármagnstekjur sjóðsins lækka um 11,0 mkr. Ekki er gert ráð fyrir arði af hlutafé sbr. forsendur hér að ofan.

 

Önnur fjárhagsleg áhrif:

Hluti af vinnu vegna umsýslu færist frá sjóðnum yfir til eignarhaldsfélagsins. Á móti kæmi hugsanlegur samningur milli sjóðsins og eignarhaldsfélagsins um afgjald fyrir vinnu vegna umsókna, hagsmunagæslu fyrir félagið, setu í stjórnum, samningagerðar ofl. Lauslega má ætla að það gæti numið ½ stöðugildi eða 70-80 vinnustundum á mánuði. Ef miðað er við útselda vinnu sjóðsins, kr. 3.500 / klst., verður afgjaldið 245 – 280 þús.kr./mán. eða 2,9 -3,4 mkr./ári.

 

Sparnaður sjóðsins vegna minni lögfræði- og innheimtukostnaðar má ætla að nemi um 250 þús.kr á ári.

 

Miðað við ofangreindar forsendur verða fjárhagsleg áhrif sjóðsins við að færa 100,0 mkr. af eigið fé sjóðsins til “Eignarhaldsfélags Suðurlands hf.” þau að tekjur lækka netto um u.þ.b. 8,0 mkr.

 

Samkvæmt áætlun fyrir árið 1999 var ráðstöfunarfé sjóðsins til styrkveitinga, lánveitinga og hlutafjárkaupa um 35,0 mkr. Hlutafjárkaup sjóðsins á árinu 1999 eru orðin 7,0 mkr. Til að mæta 8,0 mkr. tekjuskerðingu, sbr. hér að ofan, er gert ráð fyrir að hætta hlutafjárkaupum að upphæð 7,0 mkr. og draga úr styrk- og lánveitingum sem nemur um 1,0 mkr.

 

 

 

Staðan í dag er sú að það vantar meira fjármagn í nýsköpunarverkefni á landsbyggðinni. Ljóst er að áhrif af starfsemi eignarhaldsfélags á Suðurlandi verða umtalsverð fyrir sunnlenskt atvinnulíf. Ef fram fer sem horfir má gera ráð fyrir að til verði eignarhaldsfélag með a.m.k. 400,0 mkr. eigið fé, á næstu fjórum árum, í formi fjármagns frá Byggðastofnun, Atvinnuþróunarsjóði, fagfjárfestum, fyrirtækjum og einkaaðilum sem yrði notað til fjárfestinga á svæðinu.

 

Í greinargerð er gert ráð fyrir að eingöngu verði fjárfest í nýsköpunartækifærum á Suðurlandi en spurning er hvort ekki ætti að stefna hærra og fjárfesta í nýsköpunartækifærum á landsvísu þó að áherslan verði ætíð á Suðurland. Einnig að stefna verði að því að fá fjárfesta að félaginu víðar af landinu. Það gæti, til lengri tíma litið, orðið til þess að nýsköpunartækifæri, annars staðar en á Suðurlandi, flyttust yfir á Suðurland. Spurning hvort við lítum ekki á félagið þannig að “það fjárfesti í nýsköpunartækifærum þar sem þau bjóðast en með áherslu á Suðurland og með hagsmuni Suðurlands að leiðarljósi”. Mikilvægt er að félagið eigi mann í stjórn þeirra fyrirtækja sem fjárfest er í eða verði í samstarfi við stjórnarmann í fyrirtækjunum. Þannig er hægt að gæta hagsmuna félagsins sem best.

 

 

 

 

Ef stjórn Atvinnuþróunarsjóðs samþykkir stofnun á nýju eignarhaldsfélagi gæti verk- og tímaáætlun litið svona út:

 

Atvinnuþróunarsjóður samþykkir stofnun á “Eignarhaldsfélagi Suðurlands hf.”. Stofnhlutafé verði 4,0 mkr. og er framlag Atvinnuþróunarsjóðs 2,0 mkr., Byggðastofnunar 1,6 mkr. og Lífeyrissjóðs Suðurlands 0,4 mkr. og heimild til að auka hlutaféð í allt að 500,0 mkr. Einnig samþykkir stjórn Atvinnuþróunarsjóðs að boða til félagafundar í janúar nk. og þar verði lögð fram tillaga um að allt að 100,0 mkr. af eigið fé sjóðsins verði lagt inn í eignarhaldsfélagið sem hlutafé.

 

 

Minnisblað um stofnun félagsins send Byggðastofnun. (ATH. Ákveða þarf í samráði við Byggðastofnun hvaða dag félagið verður formlega stofnað og stefna fulltrúum hluthafa til undirskriftar, blaðamannafundur og tilheyrandi)

 

Upplýsingar um stofnun félagsins send Hlutafélagaskrá.

 

Samþykkt Atvinnuþróunarsjóðs um stofnun eignarhaldsfélags og samþykktir, stofnsamningur og stofnskrá, hins nýja félags, kynnt sveitarstjórnum á Suðurlandi

 

Félagafundur Atvinnuþróunarsjóðs. Samþykkt Atvinnuþróunarsjóðs um stofnun nýs félags ásamt samþykktum, stofnsamningi og stofnskrá kynnt sveitarfélögum formlega í jan. 2000. Boða þarf fundinn með 14 daga fyrirvara en gert er ráð fyrir að haldnir verði kynningarfundir með sveitarstjórnum eins og hér kemur fram að ofan.

 

Samhliða þessum ferli þarf að kynna málið fyrir fjárfestum og tryggja þátttöku þeirra að verkefninu.

 

 

Sigurður Þór Sigurðsson

Róbert Jónsson

 

 

Stjórn Atvinnuþróunarsjóðs samþykkir samhljóða ofangreindar tillögur.

 

 

 

Fleira ekki gert og fundi slitið.

 

 

____________________ ___________________ _____________________

Sigurður Þór Sigurðsson Fannar Jónasson. Hafsteinn Jóhannesson

 

____________________ ___________________ _____________________

Gísli Páll Pálsson Loftur Þorsteinsson Róbert Jónsson

 

____________________

Einar Pálsson